“Motivasyonsuz çalışan gerçekten motivasyonsuz mudur?”

“Motivasyonsuz çalışan gerçekten motivasyonsuz mudur?”

Yaz aylarının geçip Eylül ayının gelmesiyle birlikte kendimi işime, yapmak istediklerime, hedeflerime ve amaçlarıma dair çok daha motive hissediyorum.

Bu da bende şu soruyu doğurdu:

Ne değişti?

Ben mi değiştim?

Mevsimler değiştiği için mi farklı bir duygu içindeyim?

Yoksa hedeflerim ve onlara yüklediğim anlam mı değişti?

Kendime dair sorduğum bu sorular beni başka bir soruyla buluşturdu:

“Motivasyonsuz çalışan gerçekten motivasyonsuz mudur?”

Günlük hayatımızda çok sık kullandığımız “motivasyon” kavramı için yaptığım okumalar sırasında Josh Kaufman’ın Kendi Kendine MBA kitabındaki açıklama özellikle dikkatimi çekti.

Kaufman motivasyonu bir duygu olarak ele alıyor.

Beynimizin hissetme ve eyleme geçme süreçleri arasında köprü kuran bir durumdan söz ediyor.

Bunu da iki temel eğilim üzerinden açıklıyor:

Arzu ettiğimiz şeylere doğru yönelmekve

Arzu etmediğimiz şeylerden uzaklaşmak.

Yani bizi harekete geçiren şey yalnızca “istemek” değil.

Bir şeyin bizim için ne ifade ettiği, ona ne kadar yaklaştığımızı ya da ondan ne kadar uzaklaşmak istediğimizi de etkiliyor.

Buradan tekrar soruma dönüyorum:

“Motivasyonsuz çalışan gerçekten motivasyonsuz mudur?”

Bir çalışanın işe ilgisi azaldığında, toplantılarda sessiz kaldığında ya da eskisi kadar sorumluluk almadığında genellikle hızlıca şu cümleyi kurabiliyoruz:

“Motivasyonu düşmüş.”

Peki gerçekten öyle mi?

Belki motivasyonunu kaybetmedi.

Belki bağ kurduğu şeyi kaybetti.

Kendime baktığımda da bunu görebiliyorum.

Yaz aylarında daha düşük hissettiğim motivasyonumun Eylül ayında yeniden yükseldiğini fark ederken, aslında tek bir şeyin değişmediğini; birçok küçük değişkenin bir araya geldiğini görüyorum.

İş hayatında da benzer bir durum söz konusu olabilir.

Bazen düşük performansın ya da işe karşı ilgideki azalmanın arkasında yalnızca motivasyon eksikliği değil;

• Yaptığı işin anlamını görememek,• Emeğinin fark edilmediğini düşünmek,• Gelişim alanı bulamamak,• Yöneticisiyle güven ilişkisi kuramamak,• Sürekli değişen öncelikler içinde neyin beklendiğini bilememek,• Karar süreçlerinde kendisini etkisiz hissetmek,• Ya da uzun süreli yoğunluk nedeniyle zorlanmak olabilir.

Bu nedenle yöneticinin ilk sorusu:

“Bu çalışanı nasıl motive ederim?”

olmadan önce belki de şu olmalı:

“Bu çalışanın motivasyonunu etkileyen ne değişti?”

Çünkü motivasyon bir duygudur. Duygular ise hava durumu gibidir; değişir.

Bu nedenle motivasyonu her zaman çalışanın “sahip olduğu” bir özellik olarak görmek yerine, kişinin işiyle, yöneticisiyle, ekibiyle, çalışma ortamıyla ve iş dışındaki yaşamıyla kurduğu ilişkinin bir sonucu olarak da düşünmek mümkün.

Belki de bu yüzden iş ortamlarında yöneticinin rolü yalnızca hedef koymak ve performansı takip etmekle sınırlı olmamalı.

Bunlarla birlikte;

Gözlemlemek.

İçtenlikle sormak.

Aktif bir şekilde dinlemek.

Ve davranışın arkasındaki ihtiyacı anlamaya çalışmak.

Çünkü bazen bir çalışanın ihtiyacı yeni bir motivasyon konuşması değil;

görülmek,duyulmakveya yaptığı işte yeniden anlam bulabilmektir.

Belki de “motivasyonsuz çalışan” demeden önce sormamız gereken soru şudur:

“Bu kişinin uzaklaştığı ya da yeniden yönelmek istediği şey ne?”

Sizce iş hayatında “motivasyonsuz” diye tanımladığımız çalışanların davranışlarının arkasında en sık hangi ihtiyaç gözden kaçıyor?